نيز در آيات و سور مختلف از آنها خبر مىدهد . [ 10 ] 6 ) قائلين به توحيد و معاد : و در ميان قوم عرب عدهء معدودى به توحيد و معاد اقرار داشتند . و از اين جماعت قليل عبد المطلب بن هاشم بن عبد مناف به دين حنيف اعتقاد داشت و منتظر مقدم پيامبرى بود . و زيد بن عمرو بن نفيل كه إسلام را درك نكرد از عبادت بتان اكراه داشت و حضرت محمد ( ص ) را پيش از بعثت دريافته بود . و قس بن ساعده أيادي توحيد و روز حساب را باور داشت ، و عامر بن ظرب بن عمرو بن عياذ عدوانى حكيم و خطيب دوره جاهلى شراب را بر خود حرام كرد . و ديگر نابغهء ذبيانى و زهير بن ابى سلمه مزنى ، و علاف بن شهاب التميمىاند كه به روز شمار ايمان داشتند . بنابر آنچه گفته شد پيش از إسلام ، عرب از جهت نحوهء عبادات و پرستش به چند دسته تقسيم مىشدند : 1 ) منكران خالق و بعث و اعاده .

--> [ 10 ] سه دسته از پيروان عقايد مختلف را صابئه خوانده‌اند : ألف : دسته‌اى از اعراب مشرك مكة كه پيش از ظهور إسلام در كيفيت عقايد مشركانهء ايشان تحول پيدا شده بود و به توحيد نزديك مىشدند . ظاهرا اين قوم همان كساني بودند كه در قرآن كريم صابئين خوانده شده و در رديف يهود و نصارى در آمده‌اند . ب : صابئهء حرانى : بقاياى مذاهب يوناني و رومي كه در شهر « حران » واقع در ساحل رودخانهء فرات به جهات متعددى در قبال كيش عيسوى مقاومت كردند و تا دورهء إسلام باقى ماندند ، و چون از طرف مأمون عباسي به پيروان آنان تكليف شد كه به يكى از أديان كتابي بپيوندند ، كلمهء صابئين را براى خود برگزيدند و اين گروه صابئان مذكور در كتاب الملل و النحل شهرستانىاند كه در آن كتاب بتفصيل از آنان بحث شده است . ج : صابئين بين النهرين كه خود را پيروان مذهب يحيى بن زكريا مىدانند ولى در حقيقت از بقاياى مذاهب كلدانى و بابلى قديم‌اند كه به اقتضاى عوامل تاريخى تغيير شكل و اسم پيدا كرده‌اند .